فراموش نكنيد و حكومت محمّد صلى الله عليه و آله را از خانهء او به خانه‌هاى خود مبريد . . . . شما مىدانيد كه ما خاندان ، از همهء شما به اين امر سزاوارتريم . مگر شما خواهان كسى نيستيد كه به معارف و مفاهيم قرآن و اصول و فروع دين و سنن و دستورات پيامبر صلى الله عليه و آله احاطهء كامل داشته باشد و به خوبى بتواند جامعهء اسلامى را اداره كند ، جلو مفاسد را بگيرد و غنايم و درآمدها را عادلانه ميان مردم تقسيم كند ؟ سوگند به خدا چنين فردى در ميان ماست نه در ميان شما . از هواى نفس پيروى نكنيد و از حق دور نشويد و اعمال نيك گذشتهء خود را با كردارهاى ناشايست كنونى تباه مسازيد . « 1 » امير مؤمنان عليه السلام در اين سه مرحله ، با موضعگيرى صريح ، قاطع و مستدلّ ، ديدگاه خود را نسبت به ماجراى سقيفه و گردانندگان آن بيان كرد و ناخشنودى خويش را از اين اجتماع فتنه‌انگيز و نتايج آن ، به گوش همگان رسانيد . 25 سال سكوت براى خدا نخستين محصول تلخ سقيفه ، انزواى امير مؤمنان عليه السلام و به قدرت رسيدن ابوبكر بود . وى در سال سيزدهم هجرت در 63 سالگى از دنيا رفت و مدت خلافتش دو سال و سه ماه به طول انجاميد . « 2 » پس از ابوبكر ، عمر بن خطاب طبق توصيهء وى روى كارآمد و پس از ده سال و شش ماه و اندى حكومت ، در اواخر ذيحجّهء سال 23 هجرى به دست ابولؤلؤ كشته شد . « 3 » عمر براى تعيين جانشين خويش ، شورايى تشكيل داد كه نتيجهء آن به سود عثمان بن عَفّان تما شد . او نيز حدود دوازده سال در مسند قدرت بود ، سرانجام بر اثر بىعدالتى و حيف و ميل بيت‌المال ؛ در ذيحجهء سال 35 هجرى به‌دست گروهى از مسلمانان انقلابى

--> ( 1 ) - الامامة و السياسة ، ج 1 ، ص 19 ، و احتجاج ، ج 1 ، ص 96 . ( 2 ) - مروج الذهب ، ج 2 ، ص 298 . ( 3 ) - همان ، ص 304 .